قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى

250

ارشاد الزراعه ( فارسى )

گلاب گرفتن بر چهار نوع است : اول - داشى است كه كوزه‌هايش خوش‌رنگ و بزرگ باشد و خاصيت كوزه بزرگ آنست كه چون گرم شود گل وى عرق نموده گلاب وى باعتدال بيرون آيد و در داش ساختن ملاحظه نمايند كه روى داش در سايه باشد كه هرچند خنكى بسر شيشه برسد عرق گل بسيار خوب بيرون مىآيد و اگر آفتاب باشد خوب بيرون نمىآيد و در محل آتش كردن كوزه‌ها بيك دستور گرم شود و گل مناسب آن است كه تازه باشد و كمتر در كوزه نهند بواسطه آنكه اگر گل بسيار باشد بعضى سوخته و بعضى خام مىماند و از اين جهت گلاب ضايع مىشود و طريق آتش كردن آنست كه هيزم خشك باشد و آتش باعتدال كنند و اگر آتش تيز كنند گل سوخته گلاب نيز ضايع مىشود و در آتش كردن چون سر شيشه گرم شود ديگر آتش نكنند و درب داش دودكشها را بسته چون نصف گلاب بشيشه آيد شيشه هر كوزه را برداشته گلها را شورش دهند كه گل نسوزد و باز شيشه را گذارند كه گلاب به تمام بيرون آيد و باز گل در كوزه نموده آتش كنند و دودكشها را باز نمايند و دودكش بواسطه آنست كه علم آتش علم كشيده كوزه‌ها زود گرم شود و اگر چنانچه بعضى از كوزه‌ها نزديك به آتش باشد گلاب آن را جدا ساخته در ميان گلابها نريزند كه گلاب را ضايع مىكند و در ميان گلاب آتش دريافته متقال آب نارسيده اندازند كه سوختگى ويرا بيرون برد ، گلاب داشى احتياج بآفتاب گذاشتن ندارد و گلاب را با بفت صاف كرده در شيشه نمايند و تخمينا از هر ده من گل پنج من گلاب حاصل مىشود . نوع دوم - ترمذيست كه اكثر در ديگ جوين سرتنگ پزند و اگر در ديك مس پزند چون آتش تيز شود ، گل سوخته ، گلاب بدطعم و بدرنگ مىشود و دستور